| Ölçüm | Ne anlama gelir | Nelere etki eder |
|---|---|---|
| İndirme (download) | Veriyi ne kadar hızlı aldığın, saniyede megabit olarak | Yayın izleme, dosya indirme, sayfa açılışı, güncellemeler |
| Yükleme (upload) | Veriyi ne kadar hızlı gönderdiğin | Görüntülü görüşme, dosya gönderme, bulut yedekleme, canlı yayın |
| Ping (gecikme) | Bir paketin gidip gelme süresi, milisaniye olarak | Çevrim içi oyunlar, görüntülü görüşmeler, genel tepki hızı |
Birime dikkat et: internet paketleri saniyede megabit (Mbps) ile satılır, indirme programları ise çoğu zaman saniyede megabayt (MB/s) gösterir. Bir bayt 8 bittir: 400 Mbps bir bağlantı en fazla yaklaşık 50 MB/s hızla indirir.
Volt, araştırmacılar tarafından kurulan ve Google gibi ortakların desteklediği açık bir ölçüm platformu olan M-Lab'i (Measurement Lab) kullanır. Test başladığında Volt, M-Lab'den sana en yakın sunucuyu ister ve ndt7 protokolünü kullanır:
M-Lab sunucuları 10 Gbps bağlantıya sahiptir ve dünyanın her yerine dağılmıştır: çok hızlı fiberde bile ölçümü sınırlayan sunucu değildir. M-Lab'e ulaşılamazsa, örneğin WebSocket'leri engelleyen bir şirket güvenlik duvarının arkasındaysan, Volt yaklaşık bir sayı yerine hata mesajı gösterir.
| Kullanım | Önerilen indirme | Önerilen yükleme | Önerilen ping |
|---|---|---|---|
| Web gezinme, e-posta | 5 Mbps | 1 Mbps | 100 ms altı |
| HD video izleme | ekran başına 5-10 Mbps | - | - |
| 4K video izleme | ekran başına 25 Mbps | - | - |
| HD görüntülü görüşme | 5 Mbps | 3 Mbps | 80 ms altı |
| Rekabetçi çevrim içi oyun | 25 Mbps | 5 Mbps | 40 ms altı |
| Büyük dosyalarla uzaktan çalışma | 100 Mbps | 50 Mbps | - |
Bir evde aynı anda yapılan kullanımları topla: iki 4K ekran, bir görüntülü görüşme ve arka plandaki indirmeler şimdiden 60 Mbps'nin üzerinde hız ister. Oyun ve görüntülü görüşmede ping, hızdan daha önemlidir: 80 ms gecikmeli 1 Gbps fiber, 15 ms gecikmeli 50 Mbps bir bağlantıdan daha kötü bir oyun deneyimi sunar.
Her testten sonra Volt, bağlantınızın bu kullanımlardan hangilerini kaldırdığını gösterir, yaygın dosyaların indirme süresini tahmin eder ve ölçüm geçmişinizi hiçbir şey göndermeden bu cihazda saklar.
Reklamı yapılan hız, operatör ekipmanına olabildiğince yakın ölçülen teorik bir üst sınırdır. Farkı birkaç etken açıklar:
Hız, kabloyla ve günün farklı saatlerinde ölçüldüğünde bile paketin belirgin şekilde altında kalıyorsa sonuçları tarihleriyle not al ve operatörünün müşteri hizmetlerine başvur. Türkiye'de ayrıca BTK'nın Tüketici Hakları web sitesi üzerinden şikâyette bulunabilirsin; düzenli ölçümler güçlü bir kanıttır.
Mobilde hız; kapsama alanına, kullanılan frekans bandına ve aynı baz istasyonuna bağlı kişi sayısına göre çok değişir. Kapalı alanda yapılan bir test, açık alana göre iki ila on kat daha düşük çıkabilir. Testin veri de harcadığını unutma: hızlı bir 5G bağlantıda tek bir test birkaç yüz megabayt kullanabilir.
Türkiye'de ev internetinin çoğu fiber ya da VDSL üzerinden gelir, sabit hattın olmadığı yerlerde 4.5G ve 5G modemler devreye girer. Aynı 50 Mbps sonuç, VDSL'de gayet iyi bir değerken 1000 Mbps fiber pakette ciddi bir sorunun işareti olabilir. Bu yüzden sonucu yorumlamadan önce hangi altyapıda olduğunuzu bilmek gerekir.
| Paketiniz | Kabloyla beklenebilecek sonuç | Sonuç çok düşükse ilk bakılacak yer |
|---|---|---|
| VDSL paketi | Modemin senkron hızına yakın bir değer | Modem arayüzündeki senkron hızı ve hat değerleri |
| 100 Mbps fiber | Paket hızına yakın bir değer | Wi-Fi, eski ağ kartı veya kablo |
| 1000 Mbps fiber | Yaklaşık 900 Mbps ve üzeri | Modemin ve bilgisayarın gigabit desteği |
| 4.5G veya 5G ev interneti | Sabit bir değer yok, saate göre değişir | Modemin yeri ve baz istasyonunun yoğunluğu |
VDSL'de modeminiz, santrale veya sokak kabinine olan mesafeye göre bir "senkron hızı" ile bağlanır. Bu değer modemin arayüzünde yazar ve hız testinin ulaşabileceği tavandır. Senkron hızınız 35 Mbps ise, 50 Mbps paket alsanız da test 35 Mbps'yi geçemez. Paketi yükseltmeden önce bu değere bakın: senkron hızı paketin altında kalıyorsa daha yüksek paket para kaybıdır. Senkron hızı zamanla belirgin biçimde düşüyorsa ya da modem sık sık yeniden bağlanıyorsa, bina içi tesisat, priz veya ek yerlerinde bir sorun olabilir. Bu durumda modemi doğrudan ana prize, ara kablo ve splitter olmadan takıp tekrar ölçmek, arızayı operatöre anlatırken de işinizi kolaylaştırır.
Gigabit bir Ethernet portu hiçbir zaman 1000 Mbps faydalı veri taşımaz; kapasitenin bir kısmı paket başlıklarına gider. 930 ile 940 Mbps arası bir sonuç, hattın kablonun taşıyabildiği her şeyi verdiği anlamına gelir. Sonuç 94 Mbps civarında takılıyorsa, modem portu, ağ kartı veya kablo yalnızca 100 Mbps destekliyordur.
4.5G ve 5G ev interneti paketlerinde çoğu zaman aylık veri kotası vardır ve her hız testi gerçek veri harcar. Kotalı bir pakette günde birkaç ölçüm yeterlidir. Modemi pencere kenarına ve olabildiğince yükseğe koymak, çoğu evde sonucu hissedilir biçimde değiştirir.
Wi-Fi, bağlı diğer cihazlar, günün saati ve bilgisayarının sınırları sonucu etkiler. Güvenilir bir ölçüm için kabloyla bağlan, diğer uygulamaları kapat ve testi farklı saatlerde tekrarla.
Evet. Ölçüm, 10 Gbps bağlantılı ve dünyaya dağılmış M-Lab sunucuları üzerinden yapılır; test sana en yakın olanı seçer. Cihazın ve kablon destekliyorsa 1, 2 ya da 10 Gbps bir bağlantı doğru ölçülür.
Volt bir hata mesajı gösterir. Bu bilinçli bir tercihtir: tek bir küçük sunucuda barındırılan bir test yalnızca o sunucuyu ölçer ve yanlış bir sayı göstermektense bunu söylemek daha doğrudur. Bir güvenlik duvarı WebSocket'leri engelliyorsa başka bir ağdan dene.
Test yalnızca rastgele baytlar alışverişi yapar; hiçbir dosya veya içeriğin gönderilmez. M-Lab ölçümün kendisini (hız, gecikme, IP adresi) kaydeder ve açık araştırma verisi olarak yayımlar. Volt ise hiçbir sonucu saklamaz.
Hızına bağlıdır: tam hızda yaklaşık 20 saniyelik aktarım. 100 Mbps bir bağlantıda yaklaşık 150-250 MB hesapla. Sınırlı bir mobil paketin varsa bunu aklında tut.
Bir ya da iki kişilik bir ev için 50 Mbps dizi, uzaktan çalışma ve görüntülü görüşme için yeterlidir. Birden fazla 4K televizyon, oyun konsolu ve büyük indirmeler olan kalabalık bir aile için 100 Mbps ve üzeri fiber daha rahat eder. Oyun için ayrıca 30 ms altı ping önemlidir.
Senkron hızı, VDSL veya ADSL modeminizin santral ya da kabinle kurduğu bağlantının hızıdır ve hız testinin ulaşabileceği üst sınırdır. Modemin arayüzüne tarayıcıdan girip DSL durum sayfasında indirme ve yükleme için ayrı ayrı görebilirsiniz.
Bu, bağlantı zincirinde 100 Mbps ile sınırlı bir parça olduğunu gösterir: eski bir modem portu, 100 Mbps'lik bir ağ kartı ya da dört damarı kullanılan eski bir kablo. Gigabit destekli bir port ve Cat 5e veya Cat 6 kablo ile tekrar ölçün.
Güvenilir bir ölçüm için Ethernet ile test edin ve diğer uygulamaları kapatın.